İşveren Belge Vermezse Alacaklar Belirsiz Sayılır mı? Yargıtay Kararı
3 Ekim 2026
İşverenin Belge Verme Yükümlülüğü ve Olay
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 12.02.2020 tarihli, 2017/13846 Esas, 2020/2043 Karar sayılı kararına konu olayda, yolcu otobüsünde kaptan şoför olarak çalışan bir işçi iş sözleşmesinin sözlü olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücreti istemiş, takometre kayıtlarının işverenden getirtilmesini talep etmiştir. İşveren ise sözleşmenin haklı nedenle sona erdirildiğini savunmuştur.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesi gereğince, işveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Pusula vermek işverenin keyfine bağlı değil, yasal zorunluluktur.
Yargıtay'ın Değerlendirmesi ve Belirsiz Alacak Davası
Yargıtay'a göre, çalışma süresine ve ücrete dair yasal yükümlülüğe rağmen işverence belge verilmemiş bir işçiden, henüz dava açma aşamasında kıdem ve ihbar tazminatının tamamını ve tam olarak hesaplamasını beklemek ve bunu bir dava şartı olarak kabul etmek hak arama özgürlüğünü zedeler.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesine göre, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını tam ve kesin olarak belirlemek alacaklıdan beklenemiyorsa veya bu imkânsızsa, alacaklı hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirterek belirsiz alacak davası açabilir.
Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. İş Kanunu işverene kayıt tutma ve işçiye belge verme yükümlülüğü getirir. Bütün yasal yükümlülüklere uyan işveren bakımından ise kural olarak işçi alacaklarının belirsiz olduğundan söz edilemez.
İstisnalar ve Çalışan Konumları
Yargıtay'a göre hesabın unsurlarındaki tartışma ve belirsizlik, alacağın da belirsiz olması sonucunu doğurur. Bu açıdan çalışma süresi ve ücretin tartışmalı olması durumunda yıllık izin ücreti belirsiz alacak davasına konu edilebilir.
Ancak çalışma süresi ve ücret, işçiye verilmiş veya işçinin ulaşabileceği belge ve kayıtlarla kesin olarak saptanabiliyorsa yıllık izin ücreti belirlidir ve belirsiz alacak davasına konu olamaz. Kıdem tazminatında ise ücret ve eklerine dair tartışma, kıdem tazminatı tavan sınırlaması sebebiyle sonuca etkili değilse, kıdem tazminatı belirsiz alacak davasına konu edilemez.
İşyerinde sendikasız çalışan ve yasal işçilik alacakları konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olması beklenmeyen bir işçiden alacağı tam olarak belirlemesi beklenmez. İşyerinde hukuk müşaviri, personel uzmanı, muhasebe müdürü gibi konumda çalışan bir işçi bakımından ise aynı sonuca varılamaz.
Kaynaklar
- https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/588596600
- https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir.