Koruyucu Aileye Sigorta Desteği: Eşin Eksik Günü İçin İsteğe Bağlı Prim Karşılanıyor
21 Ağustos 2026
Koruyucu aile olmak, bir ailenin bütçesini de takvimini de değiştiriyor. Çoğu ailede eşlerden biri çocuğa daha fazla vakit ayırabilmek için tam gün çalışmayı bırakıyor, yarı zamanlı işe geçiyor ya da ayın bir kısmında çalışıyor. Bunun doğrudan sonucu şu: sigortalılık ayın tamamını kapsamıyor, eksik günler oluşuyor ve o eksik günleri kapatmak isteyen aile primi kendi cebinden ödüyor. 7578 sayılı Kanunun 5. maddesi tam olarak bu noktaya bir destek getirdi — ancak destek kendiliğinden işlemiyor ve koruyucu ailelerin önemli bir kısmı hakkın varlığından haberdar değil.
Destek Kimi Kapsıyor?
Düzenleme, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa göre koruyucu aile sözleşmesi devam eden aileleri hedefliyor. Kapsama girmek için aranan şartlar sırasıyla şöyle:
- Koruyucu aile sözleşmesi devam ediyor olmalı. Sözleşmesi sona ermiş bir aile bu destekten yararlanamaz.
- Eşlerden biri sigortalı olarak çalışıyor olmalı. Destek, çalışan eşin sigortalılığı üzerinden kurgulanmıştır.
- Bu eş, ay içinde otuz günden az çalışıyor ya da tam gün çalışmıyor olmalı. Eksik gün ya da kısmi süreli çalışma, desteğin varlık sebebidir; ayın tamamında tam gün çalışan bir eş için karşılanacak bir eksik gün zaten oluşmaz.
Süreç Nasıl İşliyor?
Hak, otomatik bir ödeme değil, belgeye bağlı bir geri ödeme mantığıyla çalışıyor:
- Eş, ay içindeki eksik günlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlar ve primini öder.
- Yapılan ödemeye ilişkin belge ilgili idareye verilir.
- Karşılanan tutar, koruyucu aileye yapılan aylık ödemeye eklenerek ailenin eline geçer.
Burada iki kritik ayrıntı var:
- Ödeme belgesini vermezseniz destek yoktur. Prim ödenmiş olsa bile belge sunulmadığında aylık ödemeye herhangi bir ekleme yapılmaz. Bu, hakkın en sık kaçırıldığı adımdır.
- Karşılanan kısım, prime esas kazancın günlük alt sınırı üzerinden hesaplanır. Yani eş, alt sınırın üzerinde bir kazanç beyan ederek daha yüksek prim ödemişse aradaki fark kendisine kalır. Destek, ödenen her tutarı değil, alt sınıra karşılık gelen kısmı kapsar.
İşyerinde Karşılığı: 4857 sayılı Kanun md. 74'e Eklenen 10 Günlük İzin
Aynı Kanun, 4857 sayılı İş Kanununun 74. maddesine de dokundu. Koruyucu aile olan işçiye, çocuk kendisine teslim edildikten sonra 10 gün ücretsiz izin hakkı tanındı. Bu, çocuğun eve uyum sağladığı ilk günlerde ebeveynin yanında olabilmesi için tanınmış bir haktır.
İşçi tarafı için: Bu izin talep edilerek kullanılır. Hakkın varlığını bilmeyen işçi talepte bulunmadığında izin kendiliğinden işlemez; teslim tarihini ve talebi yazılı biçimde ortaya koymak işçinin lehinedir.
İşveren tarafı için: Talep gelen ücretsiz iznin kayda geçirilmesi ve işçinin özlük dosyasına işlenmesi gerekir. Kayıt altına alınmayan bir ücretsiz izin, ileride devamsızlık tartışmasına ya da bordro ve gün sayısı uyuşmazlığına dönüşebilir. İzin süresinin ücretsiz olduğunu bordroya doğru yansıtmak, işvereni de işçiyi de sonradan doğacak ihtilaftan korur.
Özetle
Koruyucu aile sözleşmesi devam eden ve eşi ay içinde otuz günden az çalışan aileler için isteğe bağlı sigorta primi karşılanabilir bir gider hâline geldi — şartı, ödeme belgesini sunmaktır. İşyerinde ise koruyucu aile olan işçinin 10 günlük ücretsiz izin hakkı bulunuyor; işçinin bunu talep etmesi, işverenin de kayıt altına alması gerekiyor. İki tarafın da yükümlülüğünü bilmesi, hakkın kâğıt üzerinde kalmamasının tek yolu.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.